Wat is een aft? (kort uitgelegd)
Een aft is een klein zweertje in het mondslijmvlies. Het plekje heeft meestal een wit of geel centrum met een rode rand eromheen. Vooral een grote aft kan gevoelig zijn bij eten of drinken. Hoewel aften vervelend kunnen zijn, genezen ze in de meeste gevallen vanzelf.
Een aft kan op verschillende plaatsen in de mond ontstaan, bijvoorbeeld op de tong, aan de binnenkant van de wangen of als aft op het gehemelte. Soms ontstaan er meerdere aften op het gehemelte tegelijk.
Waar kunnen aften ontstaan?
Aften kunnen op verschillende plekken in de mond voorkomen. Veelvoorkomende locaties zijn:
- de binnenkant van de lippen
- de wangen
- de tong
- het tandvlees
- het gehemelte
In sommige gevallen ontstaat er een aft in de keel. Dat kan een branderig gevoel geven bij slikken. Mensen beschrijven dit soms als blaren in de keel. Wanneer er aften in de mond en keelpijn tegelijk optreden, kan het slijmvlies tijdelijk geïrriteerd zijn.
Hoe ontstaat een grote aft in de mond?
De exacte oorzaak van aften is niet altijd duidelijk. Wel zijn er factoren die het ontstaan kunnen bevorderen, zoals:
- een kleine beschadiging van het mondslijmvlies
- stress of vermoeidheid
- een verminderde weerstand
- hormonale veranderingen
- bepaalde voedingsmiddelen
Soms begint een aft klein maar kan deze groter worden. Wanneer een aft groter wordt, kan de plek gevoeliger zijn en duurt het herstel soms iets langer.
Een beschadiging kan bijvoorbeeld ontstaan door een scherpe rand van een tand of kies. Soms kan een tandarts de rand van een tand of kies iets beslijpen, zodat deze minder scherp wordt en het slijmvlies niet meer irriteert. Wanneer een tand of kies blijft zorgen voor klachten, kan het in sommige gevallen nodig zijn om een tand of kies te laten trekken.
Aften in de keel: symptomen
Wanneer aften verder achter in de mond ontstaan, zijn ze vaak moeilijk te zien. Aften in de keel kunnen verschillende klachten geven, zoals:
- pijn bij slikken
- een branderig gevoel in de keel
- gevoeligheid bij eten of drinken
- aften en keelpijn
Deze symptomen van aften in de keel lijken soms op een keelontsteking. Meestal verdwijnen ze echter vanzelf binnen één tot twee weken.
Wanneer pijn in de mond niet door een aft wordt veroorzaakt maar uit een tand of kies komt, kan er sprake zijn van een ontsteking van de zenuw. In dat geval kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn.
Wat kun je doen tegen een aft?
Hoewel een aft vervelend kan zijn, genezen de meeste aften vanzelf. Je kunt wel een aantal dingen doen om de klachten te verminderen:
- vermijd zuur of pittig eten
- poets voorzichtig rond de plek
- gebruik eventueel een verzachtende mondgel of een verdovende crème, die de pijn tijdelijk kan verminderen
- zorg voor een goede mondhygiëne
Een gezonde mond helpt om irritatie van het slijmvlies te voorkomen. Er zijn daarnaast aanwijzingen dat bepaalde tandpasta’s, zoals Zendium, mogelijk een gunstig effect kunnen hebben op het verminderen of voorkomen van aften bij sommige mensen.
Wanneer tandplak of tandsteen zich ophoopt, kan een behandeling bij de mondhygiënist helpen om het tandvlees en het mondslijmvlies weer gezond te maken.
Wanneer moet je naar de tandarts bij een aft?
In de meeste gevallen hoef je met een aft niet naar de tandarts. Neem wel contact op wanneer:
- de aft langer dan twee weken aanblijft
- de aft erg groot of pijnlijk is
- je regelmatig nieuwe aften krijgt
- er meerdere zweertjes tegelijk ontstaan
Krijg je plotseling hevige pijn in de mond of twijfel je of er meer aan de hand is dan een aft? Dan kun je contact opnemen met de praktijk. Overdag kun je bij acute klachten vaak terecht bij de spoedtandarts in Leiden.
Veelgestelde vragen over aften
Een aft geneest meestal binnen één tot twee weken vanzelf. Een grote aft kan soms iets langer blijven zitten.
Ja. Soms begint een aft klein maar wordt deze geleidelijk groter. Wanneer een aft groter wordt, kan de plek gevoeliger zijn en duurt het herstel iets langer.
Ja, een aft kan ook op het gehemelte ontstaan. Dit komt minder vaak voor dan op de binnenkant van de lippen of wangen, maar het is wel mogelijk. Een aft op het gehemelte kan gevoelig zijn bij eten, drinken of praten. Net als andere aften geneest een aft op het gehemelte meestal vanzelf binnen één tot twee weken. Blijft het plekje langer bestaan of wordt de pijn erger, dan is het verstandig om een tandarts te laten meekijken.
Nee. Aften zijn niet besmettelijk en kunnen niet worden overgedragen op andere mensen.
Wanneer een aft langer dan twee weken blijft bestaan, steeds terugkomt of erg pijnlijk is, is het verstandig om een tandarts te raadplegen.
Twijfel je over een aft in je mond?
Twijfel je of je last hebt van een aft of van een andere aandoening in de mond? Bij Van Leeuwen Tandartsen in Leiden kijken we graag met je mee. Neem gerust contact met ons op voor advies of het maken van een afspraak.